Asbest in speelzand: eerste gecontroleerde producten zijn conform met de wetgeving

Naar aanleiding van een veiligheidsonderzoek dat werd opgestart als reactie op mediaberichten in Nederland, nam de FOD Economie op 9 en 10 februari 2026 20 monsters speelzand bestemd voor kinderen, waarvan 15 in winkels en 5 via online aankopen. 

Het ging om gekleurd, magisch, kinetisch of knutselzand voor kinderen, die meestal in kleine verpakkingen worden verkocht. Uit voorzorg werden ook monsters van voorverpakt zand voor zandbakken geanalyseerd. Na grondig onderzoek door het laboratorium van de 15 monsters die in fysieke winkels waren genomen, bleek dat ze allemaal voldeden aan de veiligheidseisen van de Europese regelgeving inzake de veiligheid van speelgoed. 

De FOD Economie herinnert eraan dat waakzaamheid geboden blijft en dat het aangewezen is om altijd de kwaliteit van speelgoed te controleren voordat het aan kinderen wordt gegeven. Er wordt aanbevolen om aankopen te doen via bekende verkoopkanalen en kennis te nemen van de tips van de FOD Economie voor de aankoop van speelgoed.

De federale overheid vraagt om voorlopig geen speelzand te gebruiken. Dat is een voorzorgsmaatregel nadat in Nederland mogelijk asbest werd gevonden in sommige soorten speelzand. In Lievegem gebruiken we daarom geen speelzand meer in de buitenschoolse opvang en vragen we scholen en onthaalouders om hetzelfde te doen.

Wat is er aan de hand?

Na een onderzoek van Nederlandse media bleek dat er mogelijk asbest zit in bepaald speelzand, zoals kinetisch zand, zand voor speeltafels en knutselsets.
Op dit moment is niet bevestigd dat speelzand in België ook asbest bevat. Het is ook nog niet duidelijk of er echt een gezondheidsrisico bestaat.
Toch nemen de ministers van Consumentenbescherming en Economie geen risico. Zij vragen om het gebruik en de verkoop van speelzand tijdelijk te stoppen, tot er meer duidelijkheid is.

Wat vragen we aan jou?

De federale overheid roept op om voorlopig geen speelzand te gebruiken.
Heb je thuis speelzand? Dan volg je best deze tips:

• Sluit het zand goed af, bij voorkeur in een dubbele zak.
• Ruim losliggend zand op met een vochtige doek, niet met een stofzuiger. Zo voorkom je dat stof in de lucht komt.

Wat doen we in Lievegem?

Ook in onze gemeente nemen we deze voorzorgsmaatregelen:

• In de buitenschoolse opvang wordt geen speelzand meer gebruikt.
• We vragen aan alle scholen en onthaalouders om voorlopig ook niet meer met speelzand te spelen.
• Intussen volgen we de communicatie van de federale overheid en hun verdere risicoanalyse nauw op.

Wat kan ik doen met asbestverdacht speelzand?

Voorlopige vaststellingen gaan enkel over gekleurd speelzand (magnetisch zand, zand in zandtafels en knutselsets). Die soorten van speelzand kan je dubbel verpakt in zakken of folie, luchtdicht, afgesloten met tape binnen brengen op je vertrouwde recyclagepark (als het product nog in zijn oorspronkelijke verpakking zit, laat het dan daar in zitten en verpak dit op dezelfde wijze). Volg de instructies van de parkwachters. Bevochtig losliggend speelzand eerst, bijvoorbeeld met een plantenverstuiver en zamel het in met natte (verpak de gebruikte natte reinigingsdoeken mee bij het ingezamelde speelzand). Gebruik in geen geval een stofzuiger, die verspreiden de asbestvezels in de lucht! Grotere hoeveelheden, bijvoorbeeld van scholen, worden best verdeeld over kleinere verpakking die makkelijk gedragen kunnen worden.

Gooi het speelzand dus niet zomaar bij het huisvuil en stuur het ook niet terug naar de winkel, omdat u hiermee vezels kunt verspreiden.

Hoe gaat het nu verder?

Ondertussen worden er door de federale overheid gezondheidsrisicoanalyses en controles van monsters uitgevoerd om de situatie objectief te beoordelen.